D-Day: voormalig paratrooper draagt herinneringen en
littekens van de oorlog tot op de dag van vandaag
Soldaat Mario Patruno was 23, taai en fit. Hij had gevochten als jeugd bokser, zowel in de ring als in de straten van Holyoke, Mass., Met een stel vechtersbazen genaamd de Bond Street Rovers.
Op de donkere ochtend van 6 juni 1944, had hij al de taaiheid en moed nodig die hij bezat als hij de 7 juni wilde beleven.
Vliegend over Normandië onder zwaar vuur, vloog zijn vliegtuig te snel en te laag (op 400 voet) op het moment dat hij zijn sprong maakte. Hij kwam ver van zijn beoogde landingsplaats terecht.
Zijn parachute werd doorzeefd en hij maakte een ruwe landing, helemaal alleen.
Het was 01:20 op D-Day. Patruno - bijgenaamd Gus - was van F-co van het 506de Parachute Infantry Regiment.
Zijn opdracht was een weg naar Utah Beach te verdedigen.
In de hectiek bereikte hij echter nooit die weg maar in de daarop volgende maand zou hij betrokken zijn bij vele gevechten in Frankrijk. Bloederige akelige momenten die hem nu nog 's nachts parten spelen.
Hij woont nu samen met zijn vrouw Ruth in een senioren gemeenschap.
Zijn herinneringen aan D-Day zijn wat vervaagd behalve de herinneringen aan sommige specifieke gebeurtenissen zijn nog steeds levend.
Gericht op de overleving
Hij werd geboren op 8 april 1921, in Massachusetts uit Italiaanse immigranten. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog zorgde een recruteringbeambte ervoor dat hij bij de paratroopers ging.
Hij zei: "We hebben een nieuw onderdeel. Je hoeft niet te lopen maar wordt vervoerd in een vliegtuig en je krijgt 100 dollar per maand" Ik zei: 'Schrijf me in.'
In 1943 kwam het 506e aan in Engeland om zich voor te bereiden op de invasie van Europa.
Daarvoor was er wat tijd voor sightseeing.
Patruno was brutaal: Hij probeerde een keer een oude baksteen mee te nemen van Romeinse ruïnes in Wales, maar de overheid hield hem tegen.
"Ik vertelde hen dat ik Italiaans was en dat ik familie was van Julius Caesar". Ze pikten het niet.
Geruchten en verhalen deden in de weken voor D-Day de ronde. Hij wist dat het om iets groots zou gaan. Patruno herinnert zich dat het een prachtig gezicht was toen ze het 's avonds laat laag over het Kanaal vlogen over de honderden schepen. Toen hij na zijn landing alleen was ontmoette Patruno iemand van het 501ste.
"Iedere struik of geluid was een Duitser. Je was uiterst gespannen," zei hij. "Als je me aanraakt betekende dat je dood."
Buiten een dorp hield hij een Fransman op een fiets aan en vroeg hem de weg. Hij was terughoudend en de reden daarvoor werd duidelijk toen er drie vrachtwagens vol met Duitsers over een heuvel kwam. Patruno dook achter een heg en de Fransman probeerde de Duitsers te laten stoppen, verwoed wijzend naar de schuilplaats van de Amerikaan. De vrachtwagens reden echter ging door op weg naar een belangrijkere plaats.
Even later zag Patruno de Fransman nog steeds zijn fiets rijden. Hij richtte op hem en schoot hem van zijn fiets. Hij weet niet of hij dood was maar de fiets belandde in een sloot. De volgende ochtend vroeg of de daarop volgende zag hij vijf prachtige paarden in een veld naast een schuur. Hij sloop in de schuur, die werd bewaakt door twee Duitsers. Hij nam stiekem in een hoofdstel, ging weer naar buiten en koos het mooiste paard. Het was enorm. Het was wit. Hij kon het paard niet bestijgen - niet met een zak granaten en zijn zware pak - en leidde het rustig naar een drinkbak, ging daar bovenop staan en hees zichzelf op het paard. Net voor zonsopgang slenterde hij op zijn paard langs een paar Duitse soldaten die gedag zwaaide naar hem. Hij zwaaide terug. In het donker konden ze niet goed zien wat voor uniform had aan had. Trouwens, wat zou een Yank te doen terwijl hij op een groot wit paard rijdt? Hij reed nog steeds op zijn witte paard, toen hij zich aansloot bij de mannen van Company F. Het was een prachtige binnenkomer. "Zij zeiden: 'Patruno, wat ben je doen? Hey Gus, er is een oorlog gaande"
Tommy's laatste woorden:
Bijna zeven decennia later, raakt
Patruno herhaaldelijk overstuur als hij over zijn maatje Tommy Wolford praat,
een korporaal die samen met hem was geweest sinds hun opleiding in de States.
Patruno was aan zijn zijde in Normandië toen Wolford zijn granaatwerper richtte
op een naderende tank.
"Ik zal die tank te krijgen," vertelde hij Patruno.
Dat waren zijn laatste woorden.
Toen de tank vuurde sprong Patruno in een ondiep schuttersputje en schoot
en verwondde een Duitser die zijn schuilplaats naderde. De man viel boven
op Patruno, hem met bloed bedekte. Toen Patruno worstelde om onder hem uit
te komen kwamen twee ongewapende Duitse hospiks hun kameraad ophalen.
Patruno had daar geen problemen mee - totdat de hospiks, die hij onder schot
hield- hem op een brancard laadden en hem uit de hevige vuurgevechten wegvoerden.
Patruno ging later terug om Wolford vinden. Zijn vriend lag daar, zijn armen
onder zich, zijn gezicht rustig, met een glimlach op zijn gezicht. Niet schrammetje
te zien. Waarschijnlijk was het de drukgolf van de tank die hem doodde.
De oorlog zit in hem.
Tegenwoordig praat Patruno vrijuit
over de vreselijke dingen die hij zag en de verschrikkelijke dingen die hij
moest doen.
"We hadden het in onze geest gegrift dat we de nazi's moesten doden ,
"zei hij. "We hadden een motto: Sta oog in oog met de vijand, doodt
hem, eet zijn rantsoenen en pak zijn horloge af als een souvenir"
Hij nam een keer de ring van een rottende vinger van een gigantische Duitse
soldaat die dood aan de kant van de weg lag. Een andere keer nam hij een homp
zwart brood uit de rugzak van een dode Duitser: De kogel die hem doodde was
door zijn borst gegaan en er door zijn rug uitgekomen en in het brood beland.
Patruno at het brood op en spuugde de kogel uit.
De orders waren om geen gevangenen te nemen zodat soldaten van beide kanten
hen routinematig doodden.
"Mijn vrienden gaven hun gevangenen eerst sigaretten. Ik gaf mijn gevangenen
nooit een sigaret. Ik rookte niet, en het was slecht voor hun gezondheid.
"
Eens, maar gehard als hij was, kon hij de trekker niet over halen. De Duitser
was een oudere man, misschien wel 45, half kalende. Hij hield zijn handen
in zijn zij en boog zijn hoofd en bad luid, wachtend op de kogel.
"Hij zag eruit als mijn vader!" zei Patruno. "Net als mijn
vader. Dus ik draaide me om en liep weg."
In september 1944 zou Patruno deel uitmaken van de golven parachutisten die
in Nederland gedropt zouden worden bij Operatie Market Garden, een bloedige
operatie die zijn oorlog beëindigde. Een ricocherende kogel raakte hem in
het gezicht, brak een aantal tanden en "vestigde" zich in zijn amandelen.
Het litteken én de oorlog zijn nog steeds bij hem. Soms roept hij in zijn
slaap zegt zijn vrouw. Niet verstaanbaar maar grommend en kreunend.
Het is nog vele malen erger dan
dat je in films ziet zegt hij volgens zijn vrouw Ruth.
Na de oorlog werkte hij in een draad fabriek in Holyoke, werd een metselaar,
had zes kinderen en verhuisde naar Sint-Augustinus in 1986 om paarden te fokken.
In 2004 maakte hij weer een parachutesprong op 83 jarige leeftijd tijdens
een reünie met zijn overgebleven kameraden in Toccoa, GA., waar ze werden
opgeleid. En in 2006, ging hij voor een laatste keer terug naar Normandië.
Hij vond het graf van Tommy Wolford en knielde naast de marker om zijn oude
vriend te gedenken die zo vredig had gekeken nadat hij stierf.
Door Matt Soergel -vertaling Peter van de Wal
INDEX
